In de inkoopvragenlijst van een klant staat een vraag over je drukwerk. Of je eigen MVO-beleid (maatschappelijk verantwoord ondernemen) vraagt om minder papier en minder afval. Duurzaam printen begint dan niet bij een groen logo onderaan de folder, maar bij wat je laat printen en hoeveel. Vier keuzes maken het verschil: de oplage, het papier, kleur en formaat, en hoe lang het drukwerk meegaat. Waar begin je?
Duurzaam printen begint bij de oplage
De minst duurzame print is de print die niemand leest. Folders die na een productwijziging in een doos blijven staan, handboeken met een oud logo, tarievenkaarten die na een kwartaal niet meer kloppen. Dat papier is gemaakt, vervoerd en weggegooid zonder dat het iets deed. Een kleinere oplage die je vaker bijprint, scheelt meer dan welke papierkeuze ook.
Dat is het idee achter printing on demand: printen wat je nu nodig hebt, met de actuele versie. Bij printen komt geen drukplaat aan te pas, dus een kleine oplage vraagt weinig papier om de machine in te stellen. Offset (de techniek waarbij inkt via een plaat per kleur op het papier komt) heeft die platen en inregelvellen wel nodig en loont pas bij grote aantallen.
Welk papier duurzaam is
Papier is hout, water en energie. Er zijn drie routes om de impact te verkleinen. Gerecycled papier is gemaakt van oud papier en vraagt geen nieuwe vezels. FSC- of PEFC-papier (papier met een keurmerk voor hout uit verantwoord beheerd bos) komt uit bossen waar wordt bijgeplant en waar regels gelden voor natuur en mensen. En er is papier uit reststromen, zoals landbouwafval of gras, met een eigen structuur en een verhaal.
Gerecycled papier is lang niet altijd grauw. Er zijn soorten die bijna net zo wit en glad zijn als nieuw papier, en soorten met een zichtbare vezel die juist natuurlijk ogen. Bij papier printen op gerecycled papier kies je het gewicht net als bij nieuw papier; op ongestreken soorten valt kleur wel iets zachter uit.
Wees voorzichtig met logo’s. Het FSC-logo mag alleen op drukwerk als elke schakel in de keten, van papierhandel tot printer, gecertificeerd is. Wil je het logo op je drukwerk, vraag dat dan na voordat je het in je ontwerp zet.
Minder vellen per document
Dubbelzijdig printen halveert het aantal vellen. Bij documenten printen zoals rapporten, readers en handboeken kan dat bijna altijd; kies dan 90 of 100 grams, zodat de achterkant niet doorschijnt. Een iets kleinere letter of smallere marges schelen ook pagina’s, zolang het document leesbaar blijft.
Kijk ook naar het formaat. Twee A5-pagina’s naast elkaar op één A4, dubbelzijdig geprint en gevouwen, maken van een stapel losse vellen een compact boekje. Een handout van tien pagina’s past zo op drie vellen.
Kleur waar het iets toevoegt
Kleur vraagt vier tonerkleuren, zwart-wit alleen zwart. Zet kleur in voor de omslag, grafieken en foto’s, en houd het binnenwerk in zwart-wit. Grote volle kleurvlakken en afloop (een ontwerp dat tot over de rand doorloopt en daarna wordt bijgesneden) vragen meer toner en meer snijwerk. Een witte rand rond je ontwerp scheelt allebei.
Bij zwart wit printen van een handboek verbruik je alleen zwarte toner. Met voldoende contrast in je grafieken en puur zwart voor tekst mis je de kleur nauwelijks.
Drukwerk dat langer meegaat
Duurzaam is ook: minder vaak opnieuw. Een menukaart die na een maand vlekt, een instructiekaart die scheurt of een map die uit elkaar valt, print je opnieuw. Kies voor drukwerk dat vaak wordt vastgepakt steviger papier of lamineren (een beschermende kunststoflaag aan beide kanten). Lamineren maakt het vel wel lastiger te recyclen, dus doe het alleen waar de levensduur het waard is.
Ontwerp ook op houdbaarheid. Zet datums, tarieven en namen die snel veranderen op een los inlegvel of in een digitale versie. Dan hoeft niet de hele oplage weg bij één wijziging.
Wat duurzaam printen kost
Duurzaam printen is niet per definitie duurder. Een kleinere oplage kost per stuk iets meer, maar je betaalt niet voor de dozen die je later weggooit. Gerecycled en FSC-papier verschillen per soort in prijs; sommige liggen dicht bij gewoon papier, papier uit reststromen is meestal duurder. Dubbelzijdig, zwart-wit waar het kan en een witte rand verlagen de prijs juist. Zeg bij je aanvraag dat duurzaamheid meetelt, dan zetten we de opties naast elkaar.
Duurzaam printen bij EPC
Bij EPC in Nieuwegein printen we op losbladige productiemachines van Canon, zonder drukplaten en vanaf één exemplaar. Je kunt dus klein beginnen en bijprinten als de voorraad op is, telkens met de laatste versie van je bestand. Snijden, vouwen en inbinden doen we in eigen huis, zodat je drukwerk niet tussen verschillende bedrijven heen en weer reist.
Wil je op gerecycled of FSC-papier, zeg dat dan bij je aanvraag. We kijken welke soort bij je opdracht past en laten een proef zien. Onze eigen DTP’er (de opmaker die bestanden drukklaar maakt) kan je ontwerp nalopen op kleurvlakken, marges en paginaverdeling die papier of toner kosten zonder iets toe te voegen.
Zo lever je je bestand aan
Lever een PDF aan van de definitieve versie; een fout die pas na het printen opvalt, kost een hele oplage. Geef in je aanvraag de oplage op die je nu nodig hebt, niet die van het hele jaar, en noem het papier dat je wilt. Twijfel je over de aantallen, dan spreken we af hoe vaak je bijprint.
Duurzaam printen is vooral bewust printen
Begin bij de oplage, kies papier met een herkomst die je kunt uitleggen, print dubbelzijdig en zet kleur in waar het iets zegt. Dan wordt je drukwerk groener zonder dat het er minder van wordt.
Wil je weten hoe jouw volgende opdracht duurzamer kan? Neem contact op, dan lopen we je bestand, oplage en papierkeuze samen langs.
Veelgestelde vragen
Wat is duurzaam printen?
Duurzaam printen is printen met zo min mogelijk verspilling van papier, toner en energie. Dat begint bij een oplage die past bij wat je echt gebruikt, en gaat verder met papierkeuze, dubbelzijdig printen en kleur alleen waar het iets toevoegt. Drukwerk dat lang meegaat, telt ook mee.
Is printen duurzamer dan offset?
Bij kleine en middelgrote oplages meestal wel, omdat printen geen drukplaten en weinig inregelpapier nodig heeft. Je print wat je nodig hebt en bij wanneer het op is. Bij heel grote oplages kan offset per stuk efficiënter zijn; de oplage bepaalt welke techniek past.
Wat is het verschil tussen FSC-papier en gerecycled papier?
FSC-papier komt uit verantwoord beheerd bos, gerecycled papier is gemaakt van oud papier. Bij FSC gaat het om de herkomst van nieuwe vezels, bij gerecycled papier om hergebruik van bestaande vezels. Er bestaat ook gerecycled papier met een FSC-keurmerk.
Is gerecycled papier geschikt voor zakelijk drukwerk?
Ja, voor de meeste zakelijke documenten werkt gerecycled papier goed. Er zijn witte, gladde soorten voor rapporten en brieven en soorten met een zichtbare vezel voor een natuurlijke uitstraling. Op ongestreken gerecycled papier valt kleur iets zachter uit; een proef laat zien hoe jouw ontwerp eruitziet.
Waar moet je op letten bij duurzaam drukwerk?
Let eerst op de oplage, daarna op papier, kleur en levensduur. Print niet meer dan je in de komende periode gebruikt, kies gerecycled of FSC-papier en print dubbelzijdig. Gebruik het FSC-logo alleen als de hele keten gecertificeerd is.
