Kalkpapier printen: gewicht, ontwerp en afwerking voor zakelijk drukwerk

Wat kalkpapier is en waarom het doorschijnt

Kalkpapier heet ook calque of overtrekpapier. De naam komt van het overtrekken van tekeningen, niet van kalk als grondstof. Het wordt gemaakt van fijngemalen vezels zonder vulstoffen. Die vezels liggen zo dicht op elkaar dat er weinig lucht tussen zit, en daardoor gaat licht er grotendeels doorheen in plaats van te weerkaatsen.

Het resultaat is half doorzichtig. Je ziet kleuren en vormen erachter, maar geen scherpe details. Daarin verschilt het van transparante folie, die helder is als glas. Wil je weten wanneer folie de betere keuze is, dan lees je dat bij printen op transparant papier.

Welk gewicht kalkpapier bij je opdracht past

Kalkpapier bestaat grofweg van 90 tot 200 grams. Grammage is het gewicht van één vierkante meter papier; hoe hoger, hoe stijver het vel. Bij kalkpapier speelt nog iets mee: hoe zwaarder het vel, hoe minder je erdoorheen ziet.

Gewicht	Hoe het aanvoelt	Waar het past
90 tot 110 grams	dun, ritselt, veel doorzicht	inschietvellen in kaarten, schutbladen in een rapport
150 grams	steviger, nog goed doorschijnend	wikkels om een brochure, losse overlays
180 tot 200 grams	stijf, minder doorzicht	omslagen, kaarten die op zichzelf staan

Kies het gewicht op wat het vel moet doen. Een inschietvel ligt los in een kaart en mag licht zijn. Een omslag wordt vastgepakt, opengeslagen en teruggelegd, en heeft stevigheid nodig. Voor de afweging tussen gewicht en papiersoort in het algemeen helpt papier printen.

Waar je kalkpapier zakelijk voor gebruikt

Bij kalkpapier denken veel mensen aan trouwkaarten. Zakelijk zie je het net zo vaak, alleen minder opvallend.

• Uitnodigingen: een inschietvel met het programma van een opening, jubileum of relatiedag, los in de kaart of met een lint vastgemaakt.
• Rapporten en jaarverslagen: een schutblad tussen omslag en eerste pagina, of tussen de hoofdstukken.
• Wikkels: een band van kalkpapier om een brochure, een productdoosje of een set kaarten, met een naam of boodschap erop.
• Overlays: een plattegrond of tekening met de nieuwe situatie op kalkpapier, over de oude heen gelegd.
• Enveloppen: een doorschijnende envelop waarin de kaart al zichtbaar is.

In al die gevallen werkt het vel samen met wat eronder ligt. Daarom begint een goede opdracht bij die onderlaag, niet bij het kalkpapier zelf.

Kalkpapier printen: wat er in de printer gebeurt

Gewoon papier zuigt inkt op en verdraagt de hitte van een laserprinter. Kalkpapier doet geen van beide goed. Omdat het vel zo dicht is, blijft inkt van een inkjetprinter op het oppervlak liggen en vlekt die bij het minste contact. Bij een laserprinter hecht de toner wel, maar de hitte in de printer laat het dunne vel golven of krom trekken.

Voor een handvol vellen kun je het op kantoor proberen. Kies kalkpapier dat de fabrikant als geschikt voor laser aanduidt, voer één vel tegelijk in via de handinvoer en zet de printer op dun of speciaal papier. Gaat het om een oplage, of moet elk vel vlak en gelijk zijn, dan laat je het printen. Een productieprinter stelt hitte en doorvoer per materiaal in, zodat het honderdste vel net zo vlak uit de machine komt als het eerste.

Ontwerpen voor een vel dat doorschijnt

Op kalkpapier ontwerp je altijd voor twee lagen tegelijk: het vel en wat erachter ligt. Een paar regels voorkomen teleurstelling.

Gebruik geen wit. Een printer maakt geen wit; op gewoon papier is wit het papier zelf, op kalkpapier is het een gat in je ontwerp. Witte tekst valt dus weg. Hoe je echt wit op papier krijgt en wanneer dat zin heeft, staat bij wit printen.

Kleuren worden lichter. Toner op een doorschijnend vel laat licht door, waardoor kleuren zachter ogen dan op wit papier. Pasteltinten verdwijnen bijna, donkere tekst en volle vlakken blijven goed zichtbaar. En de onderlaag kleurt mee: blauwe tekst boven een gele kaart oogt groenig.

Print enkelzijdig. Wat op de achterkant staat, lees je in spiegelbeeld door de voorkant heen. Leg tekst ook niet precies boven een druk motief op de onderlaag, want dan gaan beide verloren.

Vouwen, snijden en vastmaken

Kalkpapier breekt als je het zonder voorbereiding vouwt. Op de vouw ontstaat een witte lijn die er niet meer uitgaat, en toner op die plek bladdert af. Daarom rillen we kalkpapier eerst: een machine drukt een vouwlijn in het vel, zodat het buigt in plaats van breekt. Een wikkel of gevouwen kaart van kalkpapier zonder rillijn ziet er na één keer openen al gebruikt uit.

Een inschietvel wordt meestal een paar millimeter kleiner gesneden dan de kaart, zodat het niet uitsteekt. Wil je het vel vastmaken met een lint of touw, dan komt er een gaatje in. Bij een rapport gaat het schutblad gewoon mee in de binding, net als de andere pagina’s. Rapporten en handboeken met schutbladen vallen bij ons onder documenten printen, zodat kalkpapier en gewoon papier in één opdracht lopen.

Wat een opdracht op kalkpapier duurder of goedkoper maakt

Het materiaal telt zwaarder dan bij gewoon papier: kalkpapier kost per vel meer dan kopieerpapier, en zwaarder kalkpapier meer dan licht. Daarna komen de oplage en het formaat. Uit één vel A4 gaan bijvoorbeeld twee inschietvellen voor een A5-kaart. Snijden op maat, rillen, vouwen en inbinden komen erbij als afwerking. De aanlevering speelt ook mee: een bestand zonder wit en met de juiste maat scheelt een proefronde. Stuur je ontwerp en een voorbeeld van de onderlaag mee met je aanvraag, dan krijg je een prijs voor jouw opdracht.

Zo pakken we kalkpapier aan bij EPC

Bij EPC in Nieuwegein valt dit werk onder printen op losbladige productiemachines van Canon. Op die machines stellen we hitte en doorvoer af op het materiaal. Omdat printen geen drukplaat nodig heeft, kan het vanaf één exemplaar.

Zeg bij je aanvraag welk gewicht je zoekt en waar het vel voor dient. We maken altijd eerst een proef. Die leg je over je eigen kaart, rapport of plattegrond, zodat je in het echt ziet hoeveel er doorschemert en of de tekst leesbaar blijft. Snijden, rillen, vouwen en inbinden doen we in eigen huis.

Je bestand voor kalkpapier aanleveren

Lever een PDF aan in CMYK met afbeeldingen op 300 dpi. Haal witte elementen uit het ontwerp of geef aan dat ze mogen wegvallen. Wordt het vel bijgesneden, houd dan 3 mm afloop aan (de rand die buiten het eindformaat doorloopt en na het snijden verdwijnt) en zet tekst minimaal 5 mm van de snijlijn.

Stuur ook het bestand van de onderlaag mee, of een foto ervan. Onze eigen DTP’er (de opmaker die bestanden drukklaar maakt) legt beide lagen over elkaar en controleert of tekst, rillijn en snijmaat kloppen. Is er iets niet goed, dan hoor je dat voordat de oplage draait.

Eerst een proefvel, dan de oplage

Op een scherm ziet kalkpapier er altijd goed uit, omdat een scherm geen doorschijnend vel kan tonen. Pas met het vel in je hand, boven de echte onderlaag en onder gewoon licht, zie je of gewicht en kleur werken. Heb je een uitnodiging, jaarverslag of wikkel in gedachten waar kalkpapier bij past? Neem contact op, dan bekijken we je ontwerp en maken we een proef op het gewicht dat je zoekt.